Informatie voor kinderen

Zoals een huis gebouwd is van allemaal stenen, zo zijn mensen opgebouwd uit cellen. Om je hele lichaam te laten werken, zijn het wel allemaal verschillende cellen. De cellen van je huid zijn natuurlijk anders dan de cellen van je spieren. Dat is bij een huis ook zo. Naast stenen heb je natuurlijk dakpannen, ramen en deuren nodig, anders kun je er niet in wonen. In ons lichaam leven alle bouwstenen. Dat is heel anders dan bij een huis. Alle cellen hebben een eigen taak om ons lichaam aan de gang te houden. Wat ze precies moeten doen, weten ze vanuit het belangrijkste onderdeel van de cel, de kern. Hierin zit het bouwplan dat je van je beide ouders hebt meegekregen. In de cel heet dit DNA. DNA bevat alle codes die de cel precies vertellen wat hij moet doen. Elke code is bedoeld voor een stofje dat een taak moet uitvoeren. Die stofjes noemen we enzymen.

Een enzym wordt door je lichaam zelf gemaakt. Voor elk enzym heeft het lichaam een eigen recept. Als je een stofwisselingsziekte hebt, klopt één van de ingrediënten voor het recept niet. Dat betekent dat het enzym niet helemaal werkt zoals het zou moeten. Er mist een schakeltje.

Je kunt het vergelijken met het cement tussen de stenen van het huis. Als je teveel of te weinig water bij het cement gooit, of te veel zand en te weinig beton, krijg je cement die niet goed is en kan je er niet mee metselen. In het lichaam betekent het dat bepaalde cellen niet meer precies kunnen doen wat ze moeten doen. Daardoor kunnen dan weer afvalstoffen in de cellen achterblijven of vervelende giftige stoffen ontstaan.

Enzymen zijn eigenlijk hele bijzondere stofjes. Ze kunnen maar één ding heel goed en dat is knippen en plakken.

Elk enzym kan van een speciaal stofje een stukje knippen of er juist een stukje aanplakken. Er zijn veel verschillende enzymen. Die maken in heel veel stapjes, van alle stoffen die je lichaam via de voeding binnenkrijgt, andere stoffen, die je kunt gebruiken. Bijvoorbeeld energie, om je spieren te kunnen gebruiken en je lichaam op temperatuur te houden. Maar ook stoffen die je bloed goed houden en je nieren laten werken.

 

Je lichaam kan alle bouwstoffen die je binnenkrijgt pas gebruiken als enzymen er eerst stukjes van hebben gemaakt waar de cellen wat mee kunnen.

Dat stukjes knippen en plakken wordt ook wel omzetten genoemd. Je kunt het ook omwisselen noemen. Je raadt het al…

Daar komt het woord stofwisseling vandaan. Er zijn wel 600 verschillende manieren waarop er iets mis kan gaan met een belangrijk enzym. Daar horen dus 600 verschillende ziekten bij. Stofwisselingsziekten.

Van de ene stofwisselingsziekte word je zieker dan van de andere. Dat komt door de plek in het lichaam waar de omzetting mis gaat. Als je weer aan een huis denkt, kun je je dat voorstellen. In een huis zonder dak kun je bijna niet wonen. Alles wordt nat! In een huis zonder bel kun je wel wonen. Je krijgt alleen weinig bezoek. De bel is dus minder belangrijk dan het dak. Zo zit het ook bij stofwisselingsziekten. Bij de ene ziekte mis je een belangrijker onderdeel dan bij de andere.

 

Soms is er een enzym stuk aan het begin van de keten, die stoffen uit de voeding verandert in stoffen die je lichaam kan gebruiken. Daar kun je er vaak wat aan doen door de voeding te veranderen. Je moet dan een dieet volgen. Bijvoorbeeld een eiwitbeperkt dieet. Als dat bij jouw stofwisselingsziekte zo is, dan mag je heel veel dingen niet zomaar eten. Dingen waarin veel eiwit zit, zoals vlees, eieren en zuivel, mag je bijna nooit. Van alle voeding die je binnenkrijgt, moet precies bekend zijn hoeveel eiwit er in zit. Dat kan een heel gereken zijn. Gelukkig word je geholpen door je ouders en de diëtist, die vooral kijkt hoe ze je eten zo lekker mogelijk kan maken. Aan andere ziekten is niet zo gemakkelijk wat te doen. Soms gaan hele belangrijke onderdelen van het lichaam, zoals je hersenen, je spieren of je hart daarom steeds iets verder stuk. Dokters proberen dan wel met medicijnen, die ook voor andere ziekten worden gebruikt, wat te doen aan de ziekte. Er worden gelukkig nog steeds nieuwe dingen ontdekt, die ervoor zorgen dat kinderen minder last hebben van hun ziekte. Daarom is het belangrijk dat iedereen weet wat een stofwisselingsziekte is.

 

 

Bekijk hieronder het filmpje over stofwisselingsziekten

 VKS heeft ook een speciale website voor kinderen met informatie over de stofwisseling en enzymen. Ook zijn er spelletjes, een quiz en kleurplaten te vinden op de site.